Krótkie definicje pojęć, które spotkasz w backteście, u brokera i w zasadach firm prop. Przy każdym haśle jest jedna liczba z naszych testów, żeby było widać, jak to pojęcie zachowuje się na prawdziwych danych.
Liczby pochodzą z opublikowanych rozdziałów Cmentarza strategii i dotyczą naszych rekonstrukcji na naszych danych, po koszcie.
1R to kwota, którą tracisz, gdy cena dojdzie do stopu. Wynik transakcji podzielony przez 1R to wynik w R, a średnia z serii szacuje wartość oczekiwaną. Dzięki tej jednej jednostce porównasz każdą transakcję i każdą strategię, bez względu na wielkość konta i pozycji.
Czytaj →Trailing drawdown to kroczący limit straty całkowitej: granica, która przesuwa się w górę za najwyższym dotąd poziomem konta i nigdy nie wraca w dół. Łagodniejsza jest wersja na koniec dnia (EOD): liczy tylko saldo po zamknięciu dnia, a wersja w ciągu dnia (intraday) każdy szczyt. W naszej symulacji te same transakcje bez przewagi zdawały etap 51 razy na 100 przy limicie stałym i 41 razy przy kroczącym EOD.
Czytaj →Dzienny limit straty liczy się od stanu konta w chwili resetu dnia, zwykle od salda albo od wyższego z salda i equity, a przekroczenie widzi equity. Najczęściej reset wypada o północy czasu serwera albo o 17:00 w Nowym Jorku, czyli w Polsce o 23:00, a w tygodniach rozjazdu zmiany czasu o 22:00. W naszej symulacji kwota od kapitału albo od salda zmieniała wynik tylko przy limicie na równo trzy stopy. Pauza zamiast utraty konta podniosła szansę zdania z 32 do 54 %.
Czytaj →Hazard to gra o ujemnej wartości oczekiwanej, w której nie masz wpływu na szanse. Trading bez przewagi po kosztach jest do niego matematycznie podobny. Przed kosztem daje średnio zero, a po koszcie traci średnio tyle, ile kosztuje transakcja. Trading z przewagą po kosztach hazardem w tym sensie nie jest. Pytanie nie brzmi więc „czy”, tylko „czy Twoja seria różni się od przypadku”. To da się sprawdzić liczbami.
Czytaj →Wynik transakcji w wielokrotnościach ryzyka: −1 R to strata równa odległości do stopu, +2 R to dwa razy tyle zysku. Pozwala porównywać transakcje o różnych stopach, a strata większa niż −1 R oznacza lukę albo poślizg.
W naszych testach
W teście wybić kanału 7 523 transakcje na złocie i ośmiu indeksach dały razem +149 R, choć każdy instrument ma inną cenę i inny stop (rozdział 1).
Średni wynik jednej transakcji, najlepiej w R i po kosztach. Dodatnia średnia to dopiero początek: trzeba jeszcze sprawdzić, czy nie jest dziełem przypadku.
W naszych testach
W przeszukaniu 1 344 wariantów, z ponad milionem transakcji w latach 2018–2022, przeciętna transakcja dała −0,060 R, bo koszt robi swoje (rozdział 7).
Dodatnia wartość oczekiwana po wszystkich kosztach, która powtarza się poza próbą, na której ją znaleziono. Dodatnia seria to dopiero kandydat: od szczęścia odróżniają ją liczba transakcji, wynik bez najlepszych transakcji i porównanie z losowymi wejściami.
W naszych testach
13 najlepszych z 1 344 wariantów reguł dawało w latach nauki średnio +0,201 R, a w kolejnych latach +0,049 R (rozdział 7).
Suma zysków podzielona przez sumę strat: PF 1,00 to zero, poniżej 1 strategia traci. PF z backtestu łatwo przecenić, bo najlepszy z wielu wariantów wygląda dobrze nawet bez przewagi.
W naszych testach
Gdyby żaden z 224 wariantów nie miał przewagi, najlepszy i tak wyszedłby przy ok. 300 transakcjach z PF ok. 1,3 (rozdział 7).
Odsetek transakcji zamkniętych z zyskiem. Bez wielkości zysków i strat niewiele mówi: przy RR 1:2 do wyjścia na zero wystarczy 33,3 % przed kosztem.
W naszych testach
W teście ORB na złocie wariant z 49,7 % zyskownych transakcji dał średnio −0,013 R, a wariant z 37,0 % dał +0,034 R (926 sesji, rozdział 10).
Odległość do celu podzielona przez odległość do stopu: RR 1:2 to cel dwa razy dalej niż stop. Próg skuteczności, przy którym wychodzisz na zero przed kosztem, to 1 ÷ (1 + RR).
W naszych testach
W dwóch kanałach z sygnałami cele stały mniej więcej co 5 USD, czyli co 0,3–0,5 R, przy stopie 10–13 USD (rozdział 45).
Kilka stratnych transakcji z rzędu. Przy niskiej skuteczności długie serie są normalne, więc przed zmianą zasad warto policzyć, jak często zdarzają się przypadkiem.
W naszych testach
W kanale z 89 sygnałami i trafnością 45 % najdłuższa seria strat liczyła 15 sygnałów (rozdział 45).
Spadek kapitału od szczytu do najniższego punktu przed nowym szczytem, w procentach albo w R. Historia pokazuje jedną kolejność transakcji, a te same transakcje ułożone losowo często dają głębsze obsunięcie.
W naszych testach
W teście carry na 28 parach walutowych obsunięcie sięgnęło 37,6 % i trwało od lipca 2007 do stycznia 2009 (rozdział 38).
Średni wynik podzielony przez jego błąd losowy; w pojedynczym teście t około 2 uchodzi za granicę istotności. Gdy sprawdzasz wiele wariantów, najlepszy przekracza 2 także bez żadnej przewagi.
W naszych testach
Przy 224 wariantach na instrument najlepsza statystyka t wynosiła od 1,99 do 3,01, czyli mniej więcej tyle, ile przewidywał sam przypadek (rozdział 7).
Odsetek losowań, które dają wynik co najmniej tak dobry jak badany sygnał. Im bliżej zera, tym trudniej wytłumaczyć wynik przypadkiem; p = 0,20 znaczy, że los dorównuje sygnałowi co piąty raz.
W naszych testach
W kanale z 89 sygnałami losowy kierunek dawał wynik co najmniej tak dobry w 20 % losowań, czyli p = 0,20 (rozdział 45).
Liczba transakcji, przy której średni wynik da się odróżnić od zera. W przybliżeniu n ≈ (2 × SD ÷ średnia)², gdzie SD to rozrzut wyników w R, więc mała przewaga wymaga setek transakcji.
Przykład rachunkowy
Średnia +0,1 R przy rozrzucie 1,5 R daje (2 × 1,5 ÷ 0,1)² = 900 transakcji, a średnia +0,2 R już ok. 225.
Ten sam wynik po usunięciu 3 albo 5 najlepszych transakcji. Jeśli wtedy zmienia znak, strategia wisi na kilku strzałach, które nie muszą się powtórzyć.
W naszych testach
Komórka wybrana po wyniku dała w nieoglądanym roku 2026 PF 1,15 na 49 transakcjach, a bez trzech najlepszych transakcji tylko 0,33 (rozdział 16).
Średni roczny wynik podzielony przez jego zmienność; 0 oznacza brak przewagi. Nie widzi, czy straty przychodzą rzadko i naraz, więc warto go czytać razem z obsunięciem.
W naszych testach
Strategia carry na 28 parach miała w latach 2005–2026 Sharpe 0,30 przy naszym progu 0,40 (1 133 tygodnie, rozdział 38).
Średni roczny zysk podzielony przez największe obsunięcie. Mówi, ile lat zysku zabiera najgorszy okres: Calmar 0,33 to mniej więcej trzy lata odrabiania.
W naszych testach
W teście carry Calmar 0,08 oznaczał prawie 13 lat odrabiania: zysk 2,9 % rocznie wobec obsunięcia 37,6 % (rozdział 38).
Różnica między ceną kupna (ask) a ceną sprzedaży (bid), płacona przy każdej transakcji. W danych historycznych łatwo go zaniżyć, więc warto mierzyć go na tickach albo na własnych transakcjach.
W naszych testach
Na złocie mediana spreadu z 3,57 mln ticków wyniosła 0,09 USD, a kolumna spreadu zapisana przy świecach pokazywała 0,05 USD, czyli 56 % realnej wartości (rozdział 10).
Dopłata brokera ponad cenę rynkową, ukryta w cenie wejścia i wyjścia, a przy pozycjach na noc także w swapie. Historia ticków jej nie zawiera, więc realny koszt sprawdzasz na własnych transakcjach.
W naszych testach
Na złocie koszt liczony z historii ticków wynosił 0,09 USD, a realny, z narzutem rachunku, ok. 0,19 USD (rozdział 26).
Opłata albo dopłata za trzymanie pozycji przez noc, wynikająca z różnicy stóp procentowych lub kosztu finansowania. Broker dolicza do niej narzut, a raz w tygodniu (często w środę) nalicza potrójny swap za weekend.
W naszych testach
Z dzisiejszych swapów na 28 parach walutowych wyszło, że broker zatrzymuje od 0,59 do 2,14 % rocznie na stronę, mediana 1,01 % (rozdział 38).
Różnica między ceną, której się spodziewasz, a ceną, po której zlecenie naprawdę się wypełnia. Rośnie w szybkim ruchu i wokół ważnych danych, więc koszt z tych chwil warto liczyć osobno.
W naszych testach
W teście ORB na złocie koszt 0,13 USD na transakcję w obie strony to mediana spreadu 0,09 USD plus poślizg (rozdział 10).
Koszt transakcji podzielony przez odległość do stopu, czyli koszt w R. Przy koszcie 8 % R strategia musi zarabiać przed kosztem ponad 0,08 R na transakcję, żeby wyjść na zero.
W naszych testach
Na bitcoinie sam spread zjadał od jednej piątej do jednej czwartej ryzyka, więc nawet losowe wejścia dawały ok. −0,25 R na transakcję (rozdział 5).
Średni zasięg świecy, zwykle z 14 ostatnich (Average True Range), czyli miara zmienności w punktach ceny. Stopy, cele i koszty podane w ATR da się porównywać między instrumentami i latami.
W naszych testach
W testach poziomów stop stał 1 ATR za poziomem, a poziomy brano najwyżej 2 ATR od ceny, więc ta sama reguła działała na złocie, indeksach i USD/JPY (rozdział 14).
Lot dobierasz od ryzyka: lot = kwota ryzyka ÷ strata jednego lota na stopie. Wtedy każde 1 R to ten sam procent konta, a obsunięcie w R łatwo przeliczyć na procenty.
W naszych testach
W teście ORB obsunięcie 40–64 R z symulacji oznaczało przy ryzyku 0,5 % na transakcję utratę 20–32 % kapitału (rozdział 10).
Najwięcej, ile firma prop pozwala stracić w ciągu dnia, zwykle procent konta. Liczą się szczegóły: od czego go mierzy (kapitał początkowy, saldo albo equity z początku dnia) i kiedy dzień się zeruje.
Przykład rachunkowy
Konto 100 000, limit 5 %, saldo na początku dnia 110 000. Liczony od salda pozwala dziś zejść do 104 500, liczony od kapitału początkowego do 105 000.
Najniższy poziom konta, poniżej którego firma prop kończy challenge albo konto, zwykle procent kapitału początkowego. Może być stały albo przesuwać się za najwyższym saldem.
W naszych testach
Jeden zły tydzień carry z 2007 roku, −9,3 % przy 0,5 % ryzyka na pozycję, zjadłby niemal cały typowy limit obsunięcia na challenge'u (rozdział 38).
Limit straty całkowitej, który przesuwa się w górę za najwyższym saldem (na koniec dnia albo w ciągu dnia), zamiast stać w miejscu. Ten sam wynik może więc zmieścić się w limicie stałym i przekroczyć kroczący.
Przykład rachunkowy
Konto 100 000 i limit 6 000. Gdy saldo na koniec dnia dojdzie do 104 000, granica limitu kroczącego rośnie z 94 000 do 98 000, a limit stały zostaje na 94 000.
Chwila, od której firma prop liczy nowy dzień dla limitu dziennego, zwykle północ czasu serwera albo stała godzina w strefie firmy. Twoja lokalna godzina resetu może się przesuwać razem ze zmianą czasu.
W naszych testach
Dla tradera z Polski różnica między zegarem serwera a czasem lokalnym wynosi przez 3–4 tygodnie w roku dwie godziny zamiast jednej (rozdział 2).
Saldo to stan konta z zamkniętych transakcji, equity to saldo plus wynik otwartych pozycji. Limit liczony od equity widzi stratę pływającą, zanim zamkniesz pozycję.
Przykład rachunkowy
Saldo 100 000 i otwarta pozycja na −1 500 to equity 98 500; limit liczony od equity zalicza tę stratę, zanim zamkniesz pozycję.
Zasada firmy prop, że najlepszy dzień nie może dać więcej niż ustalony procent całego zysku. Jeden bardzo dobry dzień może więc wydłużyć challenge, zamiast go skrócić.
Przykład rachunkowy
Zysk 10 000 i reguła 40 %. Najlepszy dzień może dać najwyżej 4 000, więc po dniu +5 000 łączny zysk musi urosnąć do 12 500.
Błąd backtestu, w którym decyzja korzysta z informacji, której w tej chwili jeszcze nie było, na przykład z zamknięcia trwającej świecy dziennej. Zawyża wynik, więc rzadko ktoś go szuka.
W naszych testach
Na wykresie dziennym backtest brał inną świecę niż ostatnia zamknięta w 98,3 % decyzji (17 783 z 18 085), co podniosło PF z 1,03 do 1,29 (rozdział 1).
Wskaźnik zmienia albo usuwa sygnały wstecz, więc historia na wykresie wygląda lepiej niż to, co było widać na żywo. Oceniać trzeba to, co widać w chwili decyzji, a nie wieczorem.
W naszych testach
Te same sygnały strzałek dały PF 1,33 na zapisanej historii i PF 0,54 na prawdziwych tickach (1 293 wejścia, rozdział 5).
Przeszacowanie najlepszego z wielu sprawdzonych wariantów: wybierając najlepszy, wybierasz głównie ten, któremu dopisało szczęście. Każdy filtr dodany po fakcie to kolejny wariant w tym przeszukaniu.
W naszych testach
13 najlepszych z 1 344 wariantów dało w nauce średnio +0,201 R, a w sprawdzianie +0,049 R, czyli o ok. trzy czwarte mniej (rozdział 7).
Dane dzielisz z góry: w nauce szukasz reguły, a sprawdzian, odłożony na bok od początku, otwierasz raz i bez poprawek. Poprawka po sprawdzianie zamienia go w kolejną naukę.
W naszych testach
Żeby odróżnić Sharpe od zera przy p < 0,05, przy 21 latach danych wystarczy ok. 0,36, a przy 7,7 roku sprawdzianu potrzeba by 0,59 (rozdział 38).
Ta sama procedura w chwilach, w których badanej przyczyny nie ma, na przykład losowe wejścia z tym samym stopem i celem. Jeśli placebo wypada podobnie, wynik robi geometria i koszt, a nie sygnał.
W naszych testach
Strzałki dały −0,298 R na transakcję, a losowe wejścia o tych samych godzinach −0,246 R, więc sygnał był gorszy od losu (1 293 wejścia, rozdział 5).
Test, który wiele razy losowo tasuje albo odwraca etykiety (np. kierunek całych dni) i liczy, jak często los daje wynik co najmniej tak dobry. Losowanie w blokach zachowuje zależności w ciągu dnia.
W naszych testach
Dla strzałek permutacja w blokach dobowych (2 000 losowań) dała p = 1,00: losowo odwracany kierunek całych dni wypadał co najmniej tak dobrze (rozdział 5).
Poprawka na to, że przy wielu testach naraz część wyjdzie „istotna” przypadkiem. Procedura Benjaminiego–Hochberga obniża próg p tak, by kontrolować odsetek fałszywych odkryć (FDR).
W naszych testach
Najlepsza z 12 komórek miała p = 0,079 przed korektą i p = 0,94 po korekcie na 12 testów (rozdział 16).
Kontrola zajrzenia w przyszłość: ucinasz dane dokładnie w chwili decyzji, liczysz wskaźniki od nowa i porównujesz z wartościami z pełnych danych. Każda różnica znaczy, że pełne dane coś podpowiadają.
W naszych testach
W automatycznym teście 227 sygnałów × 44 cechy wyszły identyczne na danych pełnych i uciętych w chwili decyzji (rozdział 1).
Godzina przy świecach to czas serwera brokera, zapisany tak, jakby był UTC. U naszego brokera to Nowy Jork + 7 godzin, ze zmianą czasu według USA.
W naszych testach
Gdy wzięliśmy czas serwera za UTC, sesja nowojorska dała 3 transakcje w sześć lat, a placebo 127 (rozdział 2).
Prosta alternatywa, którą strategia musi pobić przy tym samym ryzyku: kupno w tych samych chwilach i trzymanie. Na rosnącym rynku wiele reguł „działa” tylko dlatego, że kupuje.
W naszych testach
Najlepsza reguła na bitcoinie dała w latach 2023–2025 +248 R na 1 008 transakcjach, mniej niż +261 R przy „zawsze kupuj” w tych samych chwilach (rozdział 7).
Zniekształcenie, gdy oglądasz tylko to, co przetrwało: zostawione strzałki, istniejące sygnały, nieskasowane wiadomości. Zniknięte porażki poprawiają obraz, którego nie da się powtórzyć.
W naszych testach
W kanale z 37 sygnałami brakowało ponad 90 % numerów wiadomości, więc widoczna historia była wyborem autora (rozdział 45).
Zlecenie zamykające pozycję ze stratą, gdy cena dojdzie do ustalonego poziomu. Odległość do stopu wyznacza 1 R, więc bez stopu nie da się policzyć wyniku w R.
W naszych testach
W pierwszym kanale 800 wiadomości miało kierunek i cenę, ale bez stopu; pominęliśmy je, bo kopiujący nie wiedziałby, gdzie go postawić (rozdział 45).
Zlecenie zamykające pozycję z zyskiem na ustalonym poziomie (celu). Warto liczyć, jak często cel naprawdę pada: rzadko trafiany cel zamienia strategię w wyjście o ustalonej godzinie.
W naszych testach
Cel 5 R padł w Londynie 29 razy na 926 sesji (3,1 %), a w Nowym Jorku ani razu na 938 (rozdział 10).
Zlecenie oczekujące, które kupuje poniżej bieżącej ceny albo sprzedaje powyżej i wypełnia się, gdy cena do niego dojdzie. Wypełnia się chętniej wtedy, gdy rynek idzie przeciw Tobie.
W naszych testach
Na ośmiu instrumentach limit na poziomie w kierunku trendu wypadł gorzej od wejścia po rynku w 9 porównaniach na 11 (rozdział 14).
Zlecenie wykonywane od razu, po bieżącej cenie: kupno po ask, sprzedaż po bid. To naturalny punkt odniesienia dla zleceń z limitem w tych samych chwilach.
W naszych testach
W testach poziomów wejście po rynku w tych samych chwilach wypadło lepiej od limitu w 9 porównaniach na 11, choć samo też nie miało przewagi (rozdział 14).
Zlecenie oczekujące, które kupuje powyżej bieżącej ceny (buy stop) albo sprzedaje poniżej (sell stop); po dojściu ceny staje się zleceniem po rynku. Służy do wejścia na wybiciu i działa też jako stop loss.
Przykład rachunkowy
Kurs 2 000 i buy stop na 2 005. Gdy cena dojdzie do 2 005, zlecenie staje się kupnem po rynku, a w szybkim ruchu wypełni się np. po 2 005,40.
Stop, który podąża za ceną w ustalonej odległości, na przykład 1 ATR, i przesuwa się tylko w stronę zysku. Zamienia duże straty na mniejsze, ale ucina też część dużych ruchów.
W naszych testach
W teście ORB stop kroczący obniżył średnią w obu sesjach, np. w Nowym Jorku do −0,022 R wobec +0,006 R z celem 5 R (938 sesji, rozdział 10).
Przeniesienie stopu na cenę wejścia, zwykle po zysku 1 R. Chroni przed zamianą zysku w stratę, ale część transakcji zamyka na zero tuż przed dalszym ruchem.
W naszych testach
W teście ORB stop przeniesiony na cenę wejścia albo podciągnięty zamknął w Londynie 450 z 926 pozycji (rozdział 10).
Przeskok ceny bez notowań pomiędzy, np. po weekendzie albo decyzji banku centralnego. Stop wypełnia się wtedy po pierwszej dostępnej cenie, więc strata może być kilka razy większa niż 1 R.
W naszych testach
W teście carry stop sprawdzany na zamknięciu dnia nie chronił przed luką: najgorsza pojedyncza pozycja straciła 6,8 R (rozdział 38).