← Wszystkie artykuły

Okrągłe liczby jako wsparcie i opór: osiem instrumentów, osiem porażek

10 min czytania · Opublikowano 28.10.2026

Traderzy lubią okrągłe liczby: na nich częściej stawiają zlecenia realizacji zysku, a tuż za nimi swoje stopy. Badania prawdziwych zleceń z banku walutowego z przełomu wieków pokazały, że to nie mit. Sprawdziliśmy, czy da się na tym zarobić dziś, na złocie, sześciu indeksach i parze USD/JPY w latach 2018–2023. Zlecenie z limitem na najbliższej okrągłej liczbie w kierunku trendu straciło po koszcie na wszystkich ośmiu instrumentach (PF 0,83–0,93), a po korekcie na osiem testów okrągłe liczby nie okazały się lepsze od losowych poziomów w tej samej odległości.

Skróty: limit to zlecenie oczekujące, które kupuje poniżej bieżącej ceny (albo sprzedaje powyżej) i wypełnia się dopiero, gdy cena do niego dojdzie. R to wynik w jednostkach ryzyka (−1 R = strata równa odległości do stopu). PF (profit factor) to suma zysków podzielona przez sumę strat; 1,00 oznacza zero. ATR to średni zasięg świecy, czyli miara zmienności. H1 i M5 to świece godzinowe i pięciominutowe. Placebo to ta sama procedura na poziomach, które nie są okrągłe.

Hipoteza

Okrągła liczba nie wynika z historii ceny. Nikt jej nie wyznacza ze szczytów i dołków, po prostu łatwo ją zapamiętać i wpisać. Dlatego tak wiele osób stawia na niej zlecenia. To odróżnia ten pomysł od zwykłych wsparć i oporów z wykresu, które w naszych wcześniejszych testach padły kilka razy.

Za pomysłem stoją konkretne badania. Carol Osler w pracy z 2000 roku, opublikowanej przez Bank Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku, pokazała, że poziomy wsparcia i oporu publikowane przez sześć firm lepiej od poziomów losowych wskazywały miejsca, w których kończyły się trendy w ciągu dnia na rynku walutowym. W pracy z 2003 roku (Journal of Finance) zajrzała do zleceń: przeanalizowała prawie 9 700 zleceń z dużego banku walutowego z lat 1999–2000 na trzech parach. Zlecenia realizacji zysku skupiały się dokładnie na okrągłych liczbach, a zlecenia stop tuż za nimi. Z tego wynika podręcznikowy obraz: na okrągłej liczbie cena częściej zawraca, a po jej przebiciu przyspiesza, bo uruchamiają się cudze stopy.

Nasza hipoteza, zamrożona przed pierwszym przebiegiem, brzmiała tak: zlecenie z limitem w kierunku trendu na okrągłej liczbie oddalonej najwyżej o 2 ATR(H1) od ceny da po koszcie PF co najmniej 1,25. Wypadnie też lepiej niż ten sam mechanizm na losowym poziomie w tej samej odległości i lepiej niż wejście po rynku w chwili decyzji.

Oczekiwania zapisaliśmy przed startem i były skromne. Szansę na zaliczenie choć na jednym instrumencie ocenialiśmy na 20–25 %. Efekt mierzono na zleceniach z końca lat 90., zanim handel zdominowały algorytmy, i mógł od tego czasu zniknąć.

Jak to sprawdziliśmy

Definicja okrągłej liczby. Jedna dla wszystkich instrumentów, bez strojenia: wielokrotność kroku równego trzem cyfrom znaczącym ceny. Na złocie powyżej 1 000 USD daje to poziom co 10 USD (1 850, 1 860…). Na szerokim indeksie USA w latach testu był to krok 10 punktów, a na indeksach liczonych w dziesiątkach tysięcy (niemieckim, japońskim, indeksie 30 dużych spółek USA) krok 100 punktów. Na USD/JPY wychodzi pełny jen (110,00, 111,00), czyli dokładnie „okrągła figura” z prac Osler. Osobno policzyliśmy poziomy dziesięć razy rzadsze i „okrąglejsze”, na przykład 1 900 i 2 000 na złocie albo 13 000 i 14 000 na indeksie niemieckim.

Mechanika była wspólna z dwoma innymi testami poziomów (rozdziały 14 i 15), żeby zmieniało się tylko źródło poziomów:

• osiem decyzji dziennie o stałych godzinach, od poniedziałku do piątku;
• kierunek ze średniej EMA50 na H1: nad średnią tylko kupno, pod nią tylko sprzedaż;
• do trzech okrągłych liczb w kierunku transakcji, nie dalej niż 2 ATR(H1), najgłębsze w zasięgu;
• stop 1 ATR(H1) za poziomem, więc zwykle poza strefą, w której według Osler stoją cudze stopy;
• pozycja w dwóch połówkach z celami 1 R i 2 R, a druga połówka po zysku 1 R dostaje stop na cenie wejścia;
• zlecenie żyje 240 minut, najwyżej trzy decyzje na dobę, wypełnienia i wyjścia liczone na świecach M5.

Instrumenty i okres. Złoto, szeroki indeks USA, indeks technologiczny USA, indeks 30 dużych spółek USA, indeks niemiecki, japoński i brytyjski oraz USD/JPY. Lata 2018–2023 były próbą naukową, a okres od 2024 roku do września 2026 sprawdzianem na jeden strzał, tylko dla instrumentów, które zaliczą naukę.

Koszt to mediana spreadu z ticków z ostatnich 30 dni, powiększona o poślizg. W jednostkach ryzyka wyniósł od 0,9 % na USD/JPY do 8,6 % na indeksie brytyjskim. Jak się później okazało, na złocie i USD/JPY był zaniżony, bo historia ticków nie zawiera narzutu rachunku (więcej w lekcji na końcu). Na szerokim indeksie USA i na indeksie brytyjskim koszt był najwyższy względem zmienności, co zapisaliśmy jako ostrzeżenie przed startem.

Placebo i kryteria. Placebo przesuwało każdy poziom o 0,25–0,75 ATR, tak żeby nie leżał bliżej niż 0,1 ATR od żadnej okrągłej liczby, przy zachowanej odległości od ceny (200 losowań). Benchmarkiem było wejście po rynku w chwili decyzji, z tym samym stopem i prowadzeniem. Zaliczenie wymagało wszystkiego naraz: co najmniej 100 transakcji, PF co najmniej 1,25, PF bez trzech najlepszych co najmniej 1,10, przewagi nad placebo i w permutacji, które przetrwają korektę na osiem testów (procedura Benjaminiego–Hochberga), co najmniej 60 % lat na plusie i wyniku lepszego od wejścia po rynku. Kontrola zegara (rozdział 2) była wbudowana w skrypt: szczyt zmienności złota wypadł o 13:30 UTC, tam gdzie powinien.

Wynik

Próba naukowa 2018–2023, średni wynik na decyzję po koszcie:

Żaden instrument nie zbliżył się do progu PF 1,25, więc sprawdzianu nie otwieraliśmy. Wszystkie osiem razy werdykt brzmiał KILL.

Na trzech instrumentach (złoto, indeks japoński i brytyjski) okrągłe liczby wypadły minimalnie lepiej od losowych poziomów: p placebo między 0,035 a 0,05. Przy ośmiu testach naraz najmniejsze p musiało jednak spaść poniżej 0,00625, a żadne się do tego nie zbliżyło. Nawet tam, gdzie okrągłe liczby „pobiły” placebo, i tak traciły pieniądze. Limit wypadł gorzej od zwykłego wejścia po rynku na siedmiu instrumentach z ośmiu. Wyjątkiem był indeks brytyjski, gdzie wejście po rynku było najdroższe w całej tabeli.

Czy „okrąglejsze” poziomy działały lepiej?

Rzadsze poziomy wypadły lepiej na czterech instrumentach i gorzej na czterech. Najlepszy wynik, PF 1,01 na indeksie niemieckim, to 179 transakcji i zero zysku. Nie widać, żeby im liczba była „okrąglejsza”, tym lepiej działała.

Dlaczego to nie działa

Ślad informacji jest mniejszy niż koszt. Okrągłe liczby nie są zupełnie przypadkowe: na trzech instrumentach pobiły losowe poziomy na granicy istotności. Ten sam obraz dały poziomy poprzedniego dnia na złocie (rozdział 15). Poziom niesie odrobinę informacji, ale za mało, żeby przykryć spread i poślizg. Gdyby dodać koszt z powrotem, wynik na decyzję byłby w przybliżeniu zerowy, od około −0,05 do +0,01 R.

Limit zbiera złe wypełnienia. Zlecenie na poziomie w kierunku trendu wypełnia się wtedy, gdy cena przeszła przeciw trendowi aż do poziomu, a omija sytuacje, w których od razu poszła w naszą stronę. W rozdziale 14 pokazujemy ten efekt na trzech źródłach poziomów naraz: limit przegrał tam z wejściem po rynku w 9 porównaniach na 11, a 7 z tych 9 to właśnie okrągłe liczby.

Sam kierunek też był pusty. Wejście po rynku w kierunku średniej dało PF od 0,83 do 1,01. Nie było więc przewagi, którą okrągła liczba mogłaby poprawić.

Zlecenia z banku walutowego to nie nasz rynek. Prace Osler opisywały rynek walutowy przełomu wieków, na którym ludzie wpisywali zlecenia ręcznie. Dziś algorytmy znają tę samą literaturę i mogą wyprzedzać skupiska zleceń przy okrągłych liczbach. Do tego zlecenia leżą tam, gdzie toczy się główny handel. Kontrakt terminowy na złoto zwykle jest notowany kilka do kilkudziesięciu dolarów od ceny kasowej, więc „2 000” na jednym rynku nie jest „2 000” na drugim. To nasze wyjaśnienie, nie pomiar: nie sprawdzaliśmy, na którym rynku leżały zlecenia, które mogłyby „trzymać” cenę.

Dla siatki zleceń na złocie było to drugie i ostatnie podejście. Po poziomach poprzedniego dnia, okrągłych liczbach i profilu prawdziwego wolumenu giełdowego (rozdział 13), policzonych tego samego dnia tym samym silnikiem, temat stawiania limitów na poziomach zamknęliśmy na stałe. Kolejnego źródła poziomów pod limit już nie testujemy.

Lekcja dla Ciebie

Okrągła liczba to miejsce, w którym ludzie stawiają zlecenia, ale nie sygnał wejścia. W naszych danych wejście z limitem na okrągłej liczbie w kierunku trendu dawało w przybliżeniu zero przed kosztem i stratę po koszcie, na każdym z ośmiu rynków.

Jak sprawdzić to u siebie:

1. Porównaj poziom z placebo. Przesuń każdy swój „ważny” poziom o pół ATR w losową stronę i policz tę samą strategię. Jeśli wynik jest podobny, to nie poziom pracuje.
2. Porównaj limit z wejściem po rynku w tych samych chwilach, z tym samym stopem i celem w R. Bez tego nie wiesz, czy czekanie na poziom cokolwiek daje.
3. Policz koszt jako procent ryzyka. Przy koszcie 8 % R strategia musi zarabiać przed kosztem średnio ponad 0,08 R na transakcję, żeby w ogóle wyjść na zero.
4. Jedna definicja dla wszystkich instrumentów. Jeśli wybierzesz instrument albo krok poziomów po zobaczeniu wyniku, zmierzysz własne szczęście, a nie okrągłe liczby.
5. Sprawdź koszt na prawdziwych transakcjach. Spread z historii ticków nie zawiera narzutu, który u nas dolicza rachunek: na złocie i USD/JPY nasz koszt w tym teście był zaniżony (rozdział 3). Wynik byłby więc jeszcze gorszy.

Badania Osler sugerują też drugie, ostrożniejsze zastosowanie: nie stawiaj własnego stopu tuż za okrągłą liczbą, bo tam według tych badań skupiają się cudze stopy. Tego akurat nie testowaliśmy.

W dzienniku tradera zaznaczaj, czy wejście było na okrągłej liczbie, i porównuj te transakcje z resztą. Kalkulator „Szczęście czy przewaga?” pokaże, czy różnica wykracza poza przypadek.

Materiał edukacyjny, nie porada inwestycyjna. Wyniki historyczne nie gwarantują przyszłych. Opisujemy wynik naszej rekonstrukcji jednej, ściśle zapisanej mechaniki zleceń z limitem na okrągłych liczbach, na naszych danych i przy naszych kosztach, a nie ocenę wszystkich sposobów korzystania z okrągłych liczb.